Şovenizm
Chauvinism
Tanım
Herhangi bir sosyal, siyasi, ulusal veya cinsiyet grubuna karşı gösterilen aşırı, körü körüne kayırma ve diğer grupları aşağılama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirkette liderlik pozisyonlarının yalnızca belirli bir ulusal gruba ya da sadece erkek çalışanlara ait olması gerektiğine dair sarsılmaz bir inanç beslemek ve diğer adayların liyakatini bu kimliksal önyargı nedeniyle yok saymak.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve siyaset psikolojisi bağlamında şovenizm, iç grup kayırmacılığının (ingroup favoritism) patolojik ve saldırgan bir boyutunu temsil eder. Henri Tajfel ve John Turner'ın Sosyal Kimlik Teorisi ile doğrudan ilişkilidir; bireylerin kendi kimliklerini tanımladıkları grupları yüceltirken, dış grupları (outgroup) sistematik olarak devalüe etme mekanizmasıyla çalışır. Başlangıçta aşırı ulusçuluk ve militarist vatanseverliği ifade ederken, günümüzde toplumsal cinsiyet dinamiklerinde (erkek şovenizmi) olduğu gibi farklı hiyerarşik üstünlük iddialarını da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Bilişsel düzeyde, önyargı, kalıp yargılar ve kognitif rijidite (katılık) ile karakterizedir.
Etimoloji
Fransızca 'chauvinisme' kelimesinden türetilmiştir; kökeni Napolyon Bonapart'ın ordusunda abartılı bir sadakatle savaştığı rivayet edilen efsanevi Fransız asker Nicolas Chauvin'in soyadına dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Milliyetçilikten (nationalism) farklı olarak şovenizm, sadece ulusal bağa değil, her türlü grubun (cinsiyet, siyasi görüş vb.) diğerlerine üstün olduğu dogmatik inancına odaklanır; etnosentrizmden farkı ise daha saldırgan, dışlayıcı ve militan bir eylem yönelimi barındırmasıdır.