Sözcüksel Erişim
Lexical Access
Tanım
Bireyin zihinsel sözlüğünden belirli bir kelimeyi üretmesi veya başka biri tarafından kullanıldığında onu tanık olması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikolinguistik laboratuvarında deneye katılan bir bireye ekranda hızla gösterilen 'elma' görseli karşısında, beynin semantik ağ üzerinden kelimenin sesbilimsel (fonolojik) formuna milisaniyeler içinde ulaşarak 'elma' sözcüğünü sesli olarak ifade etmesi sözcüksel erişim sürecini somutlaştırır.
Derin Analiz
Psikodilbilim ve bilişsel psikolojinin kesişim kümesinde yer alan sözcüksel erişim, fonolojik, morfolojik ve semantik bilgilerin entegre bir şekilde işlenmesini gerektirir. Konuşma üretimi sırasında kavramsal yapıdan başlanarak leksikal nodların aktive edilmesi, alglama (dinleme/okuma) sürecinde ise duyusal girdinin orthografik veya fonolojik analizinden geçerek zihinsel sözlükteki karşılığı bulmasıyla gerçekleşir. Modüler ve etkileşimli işleme modelleri (örneğin, Morton'un logojen modeli veya McClelland ve Rumelhart'ın interaktif aktivasyon modeli), bu erişimin frekans etkileri, bağlam ve kelime uzunluğu gibi değişkenlerden nasıl etkilendiğini deneysel olarak inceler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sözcüksel erişim genellikle kelimenin bütünüyle bellekte saklandığı yer olan 'zihinsel sözlük (mental lexicon)' ile karıştırılır; ancak sözcüksel erişim statik bir depo değil, o depodaki bilgiye ulaşma ve onu aktive etme dinamik işleminin adıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Zihinsel Sözlük
Mental Lexicon
Bir bireyin hafızasında yer alan, kelimelerin anlamlarını, fonolojik özelliklerini, morfolojik yapılarını ve sözdizimsel kategorilerini depolayan zihinsel veritabanı.
İncele
Fonolojik Döngü
Articulatory Loop
Baddeley ve Hitch'in çalışma belleği modelinde, sözlü ve işitsel bilgilerin geçici olarak depolanmasını ve seslendirilerek taze tutulmasını sağlayan alt bileşendir.
İncele