Sözel Anlatı
Verbal Narrative
Tanım
Bir olayın, deneyimin veya anının konuşma diliyle sözlü olarak aktarılması; bireyin benlik algısını ve yaşam tarihini yapılandırmasını sağlayan sözel bir dışavurum biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası geçiren bir danışanın, terapistine kazanın gerçekleştiği anı, o an hissettiği yoğun korkuyu, zihninde canlanan görüntüleri ve kazadan sonra yaşadığı sürüş kaygısını kronolojik ve duygusal bağlamıyla sözlü olarak aktarması.
Derin Analiz
Sözel anlatı, epizodik belleğin yapılandırılmasında ve otobiyografik benliğin inşasında merkezi bir işlev görür. Bireyler, yaşadıkları olayları doğrusal veya tematik bir düzene sokarak zihinsel modellerini dış dünyaya aktarırlar. Nörobiyolojik düzeyde, sözel anlatım süreci prefrontal korteksin yürütücü işlevleri ile limbik sistemin duygusal işlemleme merkezleri arasında karmaşık bir entegrasyon gerektirir. Travmatik yaşantıların işlenmesinde, dağınık ve parçalı haldeki anı izlerinin sözel anlatı formatına dönüştürülmesi, amigdalanın aşırı tepkiselliğini düzenleyerek hipokampal tabanlı bağlamsallaştırmayı kolaylaştırır. Klinik psikolojide, özellikle travma sonrası stres bozukluğu (TPTS) vakalarında, anının sözel olarak yapılandırılması iyileşme sürecinin temel taşlarından biridir.
Etimoloji
Latince 'narrare' (anlatmak, hikâye etmek, bilgilendirmek) fiilinden türetilmiş olup, 'sözlü ifade' anlamındaki 'verbalis' sıfatıyla birleşerek akademik literatüre yerleşmiştir.
Karıştırmayın
Görsel anlatı (olayların görüntülerle aktarılması) ve metinsel anlatı (yazılı ifade biçimleri) ile karıştırılabilir; temel fark, sözel anlatının doğrudan sesli ve sözlü ileti kanalını kullanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Anlatı Terapisi
Anlatı Terapisi
Narrative Therapy
Bireylerin yaşam olaylarını yeniden yorumlayarak daha işlevsel ve yapıcı hikayelerle yeniden yazmalarını hedefleyen postmodern psikoterapi yaklaşımıdır.
İncele
Otobiyografik Bellek
Otobiyografik Bellek
Autobiographical Memory
Bireyin kendi yaşam öyküsüne ait epizodik deneyimler ile anlamsal bilgileri bütünleştiren, kimlik oluşumunun temelini atan kalıcı bellek sistemidir.
İncele
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele