Tüketici Davranışı
Consumer Behavior
Tanım
Bireylerin veya grupların, ekonomik mal ve hizmetleri elde etme, tüketme ve elden çıkarma süreçleri ile bu eylemleri önceleyen ve takip eden karar alma mekanizmaları.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir tüketicinin akıllı telefon satın alırken sadece teknik özelliklerini (RAM, işlemci) rasyonel olarak incelemesiyle kalmayıp, markanın yarattığı statü algısı ve sosyal aidiyet hissi nedeniyle bütçesini aşan bir modeli tercih etmesi; satın alma sonrasında ise yüksek fiyat ödemesinden kaynaklanan 'bilişsel çelişkiyi' bastırmak için cihazın üstün özelliklerini rasyonelleştirmeye çalışması bu sürecin klinik ve bilişsel bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Tüketici davranışı, bilişsel psikoloji, karar teorisi, nöropazarlama ve sosyolojinin kesişim kümesinde yer alan multidisipliner bir inceleme alanıdır. Bireylerin tercih yaparken kullandığı sezgisel karar yolları (heuristics), bilişsel önyargılar, hedonik ve faydacı motivasyonlar ile dış çevresel uyarıcıların (fiyat, sosyal baskı, pazarlama uyaranları) merkezi sinir sistemindeki ödül devreleri (özellikle dopaminerjik yolaklar) üzerindeki etkilerini inceler. Karar verme süreci; ihtiyacın algılanması, bilgi arayışı, alternatiflerin değerlendirilmesi, satın alma eylemi ve satın alma sonrası bilişsel uyumsuzluk veya memnuniyet aşamalarından oluşan dinamik bir döngüdür.
Etimoloji
Latince 'consumere' (tüketmek, yok etmek, bitirmek) fiilinden türetilen tüketim kavramı ile Eski Türkçe 'davran-' kökünden türetilen tutum ve eylem bütünlüğünün birleşimi.
Karıştırmayın
Pazarlama (Marketing) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; pazarlama kurumların tüketiciyi etkileme stratejileriyken, tüketici davranışı doğrudan bireyin kendi içsel ve dışsal karar mekanizmalarına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
Karar Verme
Decision Making
İki veya daha fazla alternatif arasından en uygun olanını seçmeyi içeren temel bilişsel süreç.