Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tutumların Büyüklük Ölçeklendirmesi

Magnitude Scaling Of Attitudes

Tanım

Tutumların ve soyut psikolojik yapıların, ışık parlaklığı veya çizgi uzunluğu gibi fiziksel uyarıcıların algısal özellikleri aracılığıyla nicel olarak ölçülmesi prosedürü.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacı, katılımcıların çevre koruma yasalarına yönelik tutumlarını ölçmek istemektedir. Katılımcılara bir ekran verilir ve bir ışık kaynağının parlaklık ayar düğmesini çevirmeleri istenir. Işığın tamamen sönük olması aşırı olumsuz tutumu, maksimum parlaklık ise aşırı olumlu tutumu temsil eder. Aynı işlem daha sonra bir ses frekansı yüksekliği (pitch) üzerinden tekrarlanır ve elde edilen psikofiziksel oranlar karşılaştırılarak tutumun matematiksel tutarlılığı doğrulanır.

Derin Analiz

Psikofizik yöntemlerin (özellikle Stevens'ın Güç Yasası) sosyal psikolojiye ve tutum kuramına entegrasyonunu temsil eder. Klasik Likert tipi ölçeklerin ordinal (sıralı) sınırlılıklarını aşmak amacıyla geliştirilmiştir. Bireyler, soyut bir değerlendirmeyi veya tutum değerini doğrudan sayısal bir kategoriye (örneğin 1'den 7'ye kadar) atamak yerine, bunu sürekli bir fiziksel uyarıcının modülasyonuyla eşleştirirler. Ölçümün geçerliği, farklı algısal modaliteler (örneğin hem çizgi uzunluğu hem de ses tonu) arasında kurulan matematiksel ilişkilerin, psikofizikte bilinen sabit güç yasası üsleriyle tutarlılığının test edilmesiyle sağlanır. Bu yaklaşım, insan zihninin soyut değerlendirmeleri uyarıcı yoğunluğuyla eşleme kapasitesini non-lineer modeller üzerinden inceler.

Etimoloji

Latince 'magnitudo' (büyüklük, azamet) ve Eski İngilizce 'scale' (merdiven, derecelendirme aracı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; psikofiziksel ölçüm geleneklerinin psikolojik yapılara uyarlanmasını ifade eder.

Karıştırmayın

Likert Ölçeği (kategorik ve sınırlı aralıklı derecelendirme sunar, sürekli fiziksel uyarıcı eşlemesi içermez); Diferansiyel Ölçekleme (Thurstone yaklaşımı, eşit aralıklı kategorilere dayanır ancak psychophysical modalite kullanmaz).