Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Likert Ölçeği

Likert Scale

Tanım

Bireylerin belirli bir nesne, olay veya duruma yönelik tutum ve algılarını dereceli ifadeler aracılığıyla ölçen psikometrik bir değerlendirme aracıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji araştırmalarında hastaların tedavi uyumunu veya psikolojik iyi oluş algısını ölçmek için 'Kesinlikle Katılmıyorum' ile 'Kesinlikle Katılıyorum' arasında değişen 5'li derecelendirme formatına sahip ifadelerin kullanılması.

Derin Analiz

Psikometri ve nicel araştırma yöntemlerinde, latent (gizil) yapıların sayısal formata dönüştürülmesinde kullanılan en yaygın toplamsal derecelendirme prosedürüdür. Genellikle tek boyutlu tutumları ölçmek amacıyla tasarlanmış maddeler dizisinden oluşur. Katılımcıların her bir maddeye verdikleri ordinal (sıralama ölçeği düzeyindeki) dereceli yanıtlar, Likert'in orijinal metodolojisinde toplanarak (summated rating) toplam bir tutum skoru elde edilir. Psikometrik açıdan bu ölçeklerin aralık (interval) ölçeği düzeyinde veri üretip üretmediği tartışmalı olmakla birlikte, sosyal bilimler araştırmalarında parametrik testlerin varsayımlarını karşılamak üzere sıklıkla aralık ölçeği gibi kabul edilir. Madde sayıları, nötr orta noktanın varlığı veya yokluğu ve aralıktaki derecelendirme basamak sayısı (3'lü, 5'li, 7'li) veri dağılımının çarpıklığını ve güvenirlik katsayılarını (Cronbach's Alpha vb.) doğrudan etkiler.

Etimoloji

Amerikalı sosyal psikolog Rensis Likert'in (19031981) soyadından ve Latince 'scala' (merdiven, derecelendirme aracı) kelimesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Likert tipi maddeler (Likert-type items) ile sıklıkla karıştırılır; Likert ölçeği birden fazla maddenin toplanarak tek bir toplam skor oluşturduğu bütünü ifade ederken, Likert tipi maddeler tek başına kullanılan dereceli soruları tanımlar.