Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tutumsal Dahiliyet

Attitudinal İnvolvement

Tanım

Bireyin benlik yapısı ile belirli bir tutum nesnesi arasındaki bağın gücünü ve bireyin o konuya atfettiği kişisel önemi ifade eden motivasyonel yapı.

Örnek Vaka / Uygulama

Sıkı bir vejetaryen olan bir bireyin, laboratuvarda üretilen et (yapay et) tüketimiyle ilgili bilimsel bir makale okurken yalnızca kendi dünya görüşünü destekleyen verileri hatırlaması ve çelişkili bulguları 'taraflı bilim' olarak reddetmesi yüksek tutumsal dahiliyetin tipik bir göstergesidir.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve bilişsel tutum kuramlarında 'tutumsal dahiliyet', bir bireyin tutumunun onun değer sistemine, kimliğine ve öz-algısına ne kadar sıkı bağlı olduğunu inceler. Ego dahil olgusuyla (ego involvement) doğrudan örtüşen bu kavram, Sherif'in Sosyal Yargı Kuramı (Social Judgment Theory) çerçevesinde ele alınır. Yüksek tutumsal dahiliyete sahip bireyler, kabul ve ret en geniş aralıklarına sahiptirler; yani kendi pozisyonlarına ters düşen argümanları reddetme eğilimleri çok daha agresiftir ve taraflı özümseme (assimilation-contrast effects) hatasına düşme olasılıkları yüksektir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum yüksek kişisel öneme sahip uyaranların salimiyse (salience) ve ödül devreleriyle (özellikle ventromedial prefrontal korteks ve nukleus accumbens) olan sıkı ilişkisiyle paralellik gösterir.

Etimoloji

Latince 'attitudo' (duruş, pozisyon) ve 'involvere' (sarmak, içine almak, dahil etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tutum gücü (attitude strength) ile sıklıkla karıştırılır; tutum gücü daha geniş bir çatı kavram olup tutumun erişilebilirliğini ve istikrarını da kapsarken, tutumsal dahiliyet doğrudan benlik kimliği ve öz-saygı ile olan bağın derinliğini hedefler.