Tutumun Pekiştirilmesi
Bolstering Of An Attitude
Tanım
Bireyin, tutumuyla çelişen bilişsel unsurların yarattığı rahatsızlığı azaltmak amacıyla, mevcut tutumunu destekleyen yeni bilişsel argümanlar üretmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek karbon salınımına sahip büyük bir araba satın alan çevre bilincine sahip bir birey, bu durumun yarattığı bilişsel çelişkiyi azaltmak için 'Toplu taşıma zaten çok yetersiz ve zamanımı çalıyor, ayrıca bu araba uzun vadede daha az enerji üreten yeni nesil motor teknolojisine sahip' diyerek kendi tutumunu pekiştirecek yeni bilişsel unsurlar üretir.
Derin Analiz
Bilişsel çelişki kuramının (cognitive dissonance theory) dinamik mekanizmaları içinde yer alan tutumun pekiştirilmesi, psikolojik tutarsızlığın yarattığı homeostatik dengesizliği gidermeye yönelik savunmacı bir bilişsel stratejidir. Birey, çelişen bir bilgiyle karşılaştığında ortaya çıkan psikolojik gerilimi azaltmak için mevcut inancını terk etmek yerine, o inancı haklı çıkaracak yeni kanıtlar, rasyonalizasyonlar veya tutarlı düşünceler üretme eğilimindedir. Bu süreç, seçici algı ve onaylama yanlılığı (confirmation bias) ile doğrudan ilişkilidir; bireyin mevcut bilişsel şemalarını korumak için aktif bir zihinsel çaba sarf ettiğini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'bolster' (desteklemek, yastıkla takviye etmek) fiilinden türetilmiş olup, kökensel olarak Eski İngilizce 'bolstar' (yatak başlığı, dolgu malzemesi) kelimesine dayanır. Akademik literatürde bilişsel yapının sağlamlaştırılması anlamında kullanılır.
Karıştırmayın
Rasyonalizasyon (akla uydurma) ile sıklıkla karıştırılır; rasyonalizasyon genel bir savunma mekanizması olarak davranışı sonradan haklı çıkarırken, tutumun pekiştirilmesi özel olarak bilişsel çelişkiyi dengelemek üzere yeni tutarlı bilişler üretmeye odaklanır.