Uyarlanabilir Strateji Seçim Modeli
Adaptive Strategy Choice Model (ASCM)
Tanım
Çocukların bilişsel dağarcığında birden fazla problem çözme stratejisinin bulunduğunu ve bu stratejilerin zamanla deneyim yoluyla rekabet ederek kullanım sıklıklarının değiştiğini savunan kuramsal model.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuğun toplama işlemi yaparken bazen parmaklarını sayarak (daha az verimli strateji), bazen zından doğrudan hatırlayarak (daha verimli strateji), bazen de en büyük sayıdan ileriye sayarak (adaptif ara strateji) problemi çözmesi. Çocuk zamanla zından hatırlama stratejisini daha sık kullanmaya başlar ancak parmakla sayma yöntemi hafızasında silinmeden kalır ve zor bir işlemle karşılaştığında istisnai olarak tekrar kullanılabilir.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim psikolojisinde Robert S. Siegler ve Christopher Shipley tarafından geliştirilen bu model, zihinsel gelişimin evreler halinde ani sıçramalarla değil, stratejiler arası dinamik bir rekabet süreciyle ilerlediğini öne sürer. Klasik evre kuramlarının aksine, daha verimli stratejiler ortaya çıktığında eski ve daha az verimli stratejiler tamamen yok olmaz; aksine zihinsel repertuarda varlığını sürdürür ve durumsal gereksinimlere göre yeniden devreye girebilir. Çocuklar yeni bir problemle karşılaştıklarında mevcut stratejiler arasından en uygun olanı seçmek üzere olasılıksal bir rekabet mekanizması işletirler. Zamanla geribildirimler ve artan deneyim, en adaptif stratejinin seçim olasılığını güçlendirir.
Etimoloji
Latince 'adaptare' (uydurmak, uyarlamak) + Yunanca 'strategia' (komutanlık, sevk ve idare) ve Orta İngilizce 'choisen' (seçmek) ile modelis (küçük ölçü, örnek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Piagetgil Evre Kuramı (Stratejilerin birbirinin yerini tamamen aldığını savunmasıyla ayrılır); Bilgi İşlemci Yaklaşım (Daha genel bir üst şemsiye terimdir, ASCM ise bu şemsiye altında strateji dinamiklerini inceler).