Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Vicdani Retçi

Conscientious Objector

Tanım

Savaşa, savaş hazırlıklarına ve dini, ahlaki veya felsefi inançları gereği silahlı kuvvetlerde görev yapmaya karşı çıkan birey.

Örnek Vaka / Uygulama

Zorunlu askerlik hizmetine çağrılan bir bireyin, dini inançları veya evrensel barış ilkeleri doğrultusunda silah tutmayı ve askeri hiyerarşiye dahil olmayı reddederek yasal süreçleri göze alması ve alternatif kamu hizmeti talep etmesi.

Derin Analiz

Vicdani ret olgusu, etik karar alma mekanizmaları, ahlaki gelişim kuramları (Kohlberg'in post-konvansiyonel evresi) ve sosyal psikolojideki otoriteye itaat ile uyma davranışı bağlamında incelenir. Bireyin içsel vicdani değerleri ile dışsal yasal zorunluluklar (devlet otoritesi) arasında yaşadığı derin çatışmanın davranışsal dışavurumudur. Bu tutum, genellikle katı antimilitarist veya pasifist dünya görüşleriyle beslenir; bireyin sosyal baskılara rağmen kendi ahlaki pusulasına sadık kalma kapasitesini gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'conscientious' (vicdani, ahlaki sorumluluk taşıyan, Latince 'conscientia' [vicdan, bilinç] kökünden) ve 'objector' (itiraz eden, karşı çıkan, Latince 'obiectare' [karşı koymak] fiilinden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Firar (askeri yükümlülükten kaçma suçu) ve askerlik kaçağı (yasal tebligatlara uymama durumu). Vicdani ret, yasadışı bir kaçış değil, ahlaki bir temele dayanan açık ve prensipli bir itiraz eylemidir.