Yaklaşık Koşullama
Approximation Conditioning
Tanım
Karmaşık bir hedef davranışın elde edilmesi için, istenen son davranışa kademeli olarak benzeyen ara basamakların pekiştirilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin kafesin köşesindeki belirli bir kırmızı düğmeye gagalamasını öğretmek için, güvercinin önce düğmenin bulunduğu duvara yönelmesi (1. yaklaşım) yiyecekle pekiştirilir; ardından düğmeye yaklaşması (2. yaklaşım) ve nihayetinde düğmeye tam olarak gagalaması (hedef davranış) ödüllendirilir.
Derin Analiz
Edimsel koşullandırma süreçlerinde, organizmanın repertuarında henüz bulunmayan karmaşık bir davranışı sıfırdan oluşturmak istatistiksel olarak düşük olasılıklıdır. Bu nedenle Skinnerci yaklaşımda, hedefe giden yoldaki ardışık yaklaşımlar (successive approximations) hedeflenir. Davranışsal mühendislik ve deneysel psikolojide bu mekanizma, hedef davranışın alt bileşenlerine ayrılarak sırayla ödüllendirilmesiyle işler. Nörobiyolojik düzeyde, bu kademeli pekiştirme süreci bazal ganglionlardaki dopaminerjik yolakların sinaptik plastisiteyi (uzun süreli potansiyasyon - LTP) tetiklemesiyle pekişir. Her doğru yaklaşım, kortikostriatal devrelerdeki sinaptik bağlantıları güçlendirerek nihai motor veya bilişsel paternin kalıcılaşmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, yaklaşma) ve 'proximus' (en yakın) kelimelerinden türetilen 'approximare' fiili ile Eski İngilizce kökenli 'conditioning' (şartlandırma/koşullandırma) terimlerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Klasik koşullandırma ile karıştırılır; ancak klasik koşullandırma istemsiz fizyolojik tepkileri eşleştirirken, yaklaşık koşullandırma edimsel bir süreci ve kademeli motor/bilişsel edinimleri kapsar.