Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yerel-küresel Ayrımı

Local–global Distinction

Tanım

Bütün bir formun algılanması ile o formu oluşturan alt bileşenlerin (detayların) algılanması arasındaki bilişsel ve görsel işlemleme farkıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Büyük bir 'H' harfinin küçük 's' harflerinden oluşturulduğu bir görsel uyarıcıya bakan bir bireyin, harfin tamamındaki 'H' şeklini hemen fark etmesi küresel işlemlemeye; harfi oluşturan küçük 's' harflerini tek tek fark etmesi ise yerel işlemlemeye örnektir.

Derin Analiz

Yerel-küresel ayrımı, görsel uyarıcıların insan beyni tarafından nasıl hiyerarşik olarak işlendiğini inceler. Gestalt psikolojisi ve bilişsel nörobilim perspektifinden bakıldığında, görsel sistem genellikle önce bütünsel yapıyı ('küresel' düzey) kavrar, ardından detaylara ('yerel' düzey) odaklanır; ancak bu sıra bireysel farklılıklar, nörolojik durumlar (örneğin sol veya sağ hemisfer lezyonları, otizm spektrum bozukluğu) ve dikkat odaklanmasına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Sağ hemisfer tipik olarak küresel (bütünsel) işlemlemede baskınken, sol hemisfer yerel (detay odaklı) analitik işlemlemede daha aktiftir.

Etimoloji

Latince 'localis' (bir yere ait, konumsal) ve 'globus' (küre, bütünlük, tümel) kelimelerinin bilişsel psikoloji literatüründe algısal işlemleme düzeylerini nitelendirmek üzere birleştirilmesiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Şekil-zemin ayrımı (figure-ground organization) ile karıştırılabilir; ancak şekil-zemin nesnenin arka plandan ayrışmasını incelerken, yerel-küresel ayrımı bütün ile parçalar arasındaki hiyerarşik ölçek farkını inceler.