Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yeterli Örneklem

Adequate Sample

Tanım

Ana kütleyi, verilerin şans faktöründen etkilenme olasılığını en aza indirerek tatmin edici bir hassasiyetle temsil edecek büyüklüğe sahip örneklem.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir kognitif terapi protokolünün depresyon skorları üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmacı, güç analizi (power analysis) yaparak en az 128 katılımcıya ihtiyaç duyduğunu hesaplar. Çalışmaya 130 katılımcı dâhil etmesi, örneklemin 'yeterli' nitelik kazanmasını ve elde edilen bulguların genel evrene genellenebilir olmasını sağlar.

Derin Analiz

Yeterli örneklem kavramı, istatistiksel çıkarsamanın ve nicel araştırmaların metodolojik omurgasını oluşturur. Araştırmada Tip II hata (beta hatası) olasılığını düşürmek ve istatistiksel gücü (statistical power) artırmak için gerekli olan minimum gözlem sayısını ifade eder. Yetersiz örneklem büyüklüğü, örneklem dalgalanmalarının etkisini artırarak evren parametrelerinin güvenilir bir şekilde kestirilmesini engeller ve tip I veya tip II hata riskini maksimize eder. Etki büyüklüğü (effect size), alfa anlamlılık düzeyi (genellikle .05) ve hedeflenen istatistiksel güç (genellikle .80) matematiksel olarak dengelenerek hesaplanır.

Etimoloji

Latince 'ad-...' (yönelme/ölçü) + 'aequus' (eşit, denk) kökünden türetilen 'adequatus' (yetecek ölçüde) kelimesi ile Eski İngilizce 'sample' (örnek, numune) sözcüğünün birleşimi.

Karıştırmayın

Temsil Edici Örneklem (Representative sample - örneklemin evrenin nitel özelliklerini yansıtması) ile karıştırılır; yeterli örneklem öncelikli olarak niceliksel yeterlilik ve hassasiyet odaklıdır, temsil edicilik ise nitel yapıların oransal dağılımını kapsar.