Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Açık Değişken

Manifest Variable

Tanım

Değerleri doğrudan gözlemlenebilen ve ampirik olarak ölçülebilen değişken.

Örnek Vaka / Uygulama

Akademik başarıyı ölçmek isteyen bir araştırmacı, bu soyut kavramı (gizil değişken) doğrudan gözlemleyemez. Bunun yerine öğrencilerin 'matematik sınavı net sayısı', 'haftalık ders çalışma saati' ve 'devamsızlık günü' gibi doğrudan ölçülebilir ve kaydedilebilir açık değişkenlerini kullanır.

Derin Analiz

Psikometri, istatistik ve yapısal eşitlik modellemesinde (SEM), açık değişkenler (gösterge değişkenler olarak da bilinir) teorik yapıların ampirik dünyadaki somut yansımalarıdır. Gizil değişkenlerin aksine (örneğin zeka, kaygı veya motivasyon gibi doğrudan ölçülemeyen yapılar), açık değişkenler test puanları, yanıt süreleri veya frekanslar gibi doğrudan veri matrisine aktarılabilen metriklerdir. Faktör analizinde, kovaryans matrisinin çözümlemesi bu gözlenebilir göstergeler üzerinden gerçekleştirilir.

Etimoloji

Latince 'manifestus' (açık, apaçık, elle tutulur) sözcüğünden türetilmiştir; 'manus' (el) köküne dayanır, yani elle tutulur veya gözle görülür derecede ortada olan anlamını taşır.

Karıştırmayın

Gizil değişken (latent variable) ile sıklıkla karıştırılır; gizil değişken doğrudan ölçülemezken, açık değişken doğrudan gözlemlenebilir ve ölçülebilir niteliktedir.