Ajzen-fishbein Modeli
Ajzen–fishbein Model
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir bağlamda, sigarayı bırakmak isteyen bir hastanın motivasyonunu değerlendiren bir sağlık psikoloğu bu modeli kullanır. Hasta sigaranın zararlı olduğunu düşünmektedir (tutamaç/tutum) ve çevresindeki doktorlar ile ailesi bırakmasını şiddetle istemektedir (öznel norm). Bu iki bileşenin yüksekliği hastanın sigarayı bırakma niyetini güçlendirir ve nihai davranışsal müdahalenin başarısını artırır.
Derin Analiz
Ajzen-Fishbein modeli, sosyal psikolojide tutum ile davranış arasındaki köprüyü kuran ilk sistematik bilişsel yapılardan biridir. Modelin temel varsayımı, insanların rasyonel bilgi işleyiciler olduğu ve bir davranışı gerçekleştirmeden önce o davranışın olası sonuçlarını ve sosyal çevrelerinin bu konudaki beklentilerini (öznel normlar) mantıksal bir süzgeçten geçirdikleridir. Bireyin belirli bir davranışı sergilemeye yönelik niyeti, o davranışa karşı geliştirdiği tutumun ve algılanan sosyal baskının birleşik bir fonksiyonudur. Bu yapı, daha sonra planlı davranış teorisine evrilerek sağlık psikolojisinden tüketici davranışlarına kadar geniş bir yelpazede insan eylemlerini modellemek için temel teşkil etmiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Planlı Davranış Teorisi (Theory of Planned Behavior) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici fark, Ajzen-Fishbein modelinin 'algılanan davranışsal kontrol' unsurunu içermemesi, yalnızca iradi kontrol altındaki davranışlara odaklanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Planlı Davranış Teorisi
Planlı Davranış Teorisi
Theory Of Planned Behavior
Bireylerin niyetlerini ve davranışlarını; tutumlar, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrol olmak üzere üç temel bilişsel bileşenin şekillendirdiğini öne süren sosyal psikolojik model.
İncele
Tutum
Tutum
Attitude
Bir nesnenin, kişinin, grubun veya kavramın olumsuzdan olumluya doğru derecelendirilebilen, nispeten kalıcı ve genel değerlendirmesidir.
İncele
Öznel Norm
Öznel Norm
Subjective Norm
Bireyin, kendisi için önemli kişilerin (referans gruplarının) belirli bir davranışı sergileyip sergilememesi gerektiğine dair inançlarını algılama biçimi.
İncele