Öznel Norm
Subjective Norm
Tanım
Bireyin, kendisi için önemli kişilerin (referans gruplarının) belirli bir davranışı sergileyip sergilememesi gerektiğine dair inançlarını algılama biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sigarayı bırakma kararı alan bir bireyin, 'Ailem ve en yakın arkadaşlarım sigara içmemi istemiyor ve bıraktığım için beni takdir edecekler' algısına sahip olması güçlü bir olumlu öznel norm oluştururken, iş yerindeki baskın sosyal grubun mola saatlerinde sigara içme alışkanlığını sürdürmesi ve bunu normatif bir bağ olarak dayatması bireyin niyetini zayıflatabilir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe, özellikle Gerekçeli Eylem Teorisi (Theory of Reasoned Action) ve Planlı Davranış Teorisi (Theory of Planned Behavior) çatısı altında yer alan kritik bir yapıdır. Öznel norm, bireyin motivasyonel eğilimini doğrudan etkiler; kişi, önemli diğerlerinin onayını alma veya sosyal baskıdan kaçınma arzusuyla hareket eder. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, sosyal dışlanma korkusu veya kabul görme ödülü ile devreye giren anterior singulat korteks ve mezolimbik dopaminerjik devrelerin ortaklaşa düzenlediği bir değer biçme mekanizması olarak işlev görür. İstatistiksel modellemede, niyetin (intention) öngörülmesinde tutumlar ve algılanan davranışsal kontrol ile birlikte en güçlü üç prediktörden biridir.
Etimoloji
Latince 'subiectivus' (zihne, bireye ait, özneye dayalı) ve 'norma' (kural, ölçü, dik açı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Algılanan davranışsal kontrol (perceived behavioral control) ile sıklıkla karıştırılır; öznel norm dış baskılara ve sosyal beklentilere odaklanırken, algılanan davranışsal kontrol bireyin o davranışı gerçekleştirme kapasitesine ve kaynaklarına olan inancını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Planlı Davranış Teorisi
Planlı Davranış Teorisi
Theory Of Planned Behavior
Bireylerin niyetlerini ve davranışlarını; tutumlar, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrol olmak üzere üç temel bilişsel bileşenin şekillendirdiğini öne süren sosyal psikolojik model.
İncele
Sosyal Etki
Sosyal Etki
Social İnfluence
Bireyin düşünce, duygu veya davranışlarında, gerçek, hayali ya da zihnen ima edilen diğer insan varlığından kaynaklanan her türlü değişim.
İncele