Algılanan Davranışsal Kontrol
Perceived Behavioral Control
Tanım
Bir bireyin belirli bir davranışı gerçekleştirmenin ne kadar kolay veya zor olduğuna dair öznel inancı ve kendi eylemleri üzerindeki hakimiyet algısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Sigarayı bırakmak isteyen bir birey nikotin sakızının etkinliğine ve kendi iradesine güveniyorsa algılanmış davranışsal kontrolü yüksektir; ancak iş yerindeki yoğun stresin ve sosyal çevrenin bu süreci imkansız kılacağını düşünüyorsa kontrol algısı düşüktür ve bu durum davranışsal niyeti doğrudan zayıflatır.
Derin Analiz
Planlı Davranış Teorisi'nin (Theory of Planned Behavior) temel yapı taşlarından biri olan bu kavram, içsel ve dışsal engellerin varlığında bireyin kendi kapasitesine olan inancını inceler. Öz-yeterlilik (self-efficacy) kavramıyla yakından ilişkili olmakla birlikte, sadece bireysel yetkinliği değil, aynı zamanda dış kaynaklara erişim ve engellerin bertaraf edilebilirliği hakkındaki bilişsel değerlendirmeleri de kapsar. İstatiksel modellemelerde ve yapısal eşitlik modellerinde (SEM), niyetin (intention) davranışa dönüşmesindeki en kritik moderatör değişkenlerden biri olarak ampirik olarak doğrulanmıştır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Öz-yeterlilik (self-efficacy) genellikle bu kavramla karıştırılır; öz-yeterlilik bireyin belirli bir eylemi başarma kapasitesine olan inancına odaklanırken, algılanmış davranışsal kontrol süreçteki dışsal engelleri ve kaynakları da hesaba katar.
Keşfetmeye Devam Edin
Planlı Davranış Teorisi
Planlı Davranış Teorisi
Theory Of Planned Behavior
Bireylerin niyetlerini ve davranışlarını; tutumlar, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrol olmak üzere üç temel bilişsel bileşenin şekillendirdiğini öne süren sosyal psikolojik model.
İncele