Akıllı Tasarım
İntelligent Design
Tanım
Evrenin ve biyolojik organizmaların karmaşıklığının doğal seçilimle açıklanamayacak kadar kusursuz olduğu ve bilinçli bir üst akıl tarafından tasarlandığını öne süren teolojik argüman.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir biyoloji laboratuvarında gözlemlenen bakteriyel kamçının (bacterial flagellum) moleküler düzeydeki indirgenemez karmaşıklığının (irreducible complexity) sadece evrimsel süreçlerle değil, ancak dışsal ve bilinçli bir mühendislik ürünü olarak var olabileceğini savunan bir teolog veya savunucunun argümanları.
Derin Analiz
Akıllı tasarım, bilimsel bir teori olmaktan ziyade teleolojik (amaçlılık) argümanların modern epistemolojik kisveye büründürülmüş halidir. Bilişsel bilimler bağlamında, insan zihninin evrimsel olarak kazandığı 'fasıla atfetme' (intentionality bias) ve teleolojik düşünme eğiliminin bir tezahürü olarak incelenir. Zihin, doğadaki karmaşıklığı algıladığında spontane bir şekilde bir niyet arama mekanizmasını (Hyperactive Agency Detection Device - HADD) devreye sokar. Bilimsel camia tarafından ampirik test edilebilirliği olmadığı ve yanlışlanabilirlik ilkesini (Karl Popper) ihlal ettiği için ampirik bir bilim dalı olarak değil, neo-kreasyonizm (yeni yaratılışçılık) alt türü olarak kabul edilir.
Etimoloji
Latince 'intelligere' (anlamak, kavramak) ve 'designare' (işaretlemek, planlamak, tasarlamak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Evrim Teorisi (doğal seçilim ve mutasyon temelli ampirik bilim) ile Yaratılışçılık (kutsal metinlerin literal yorumuna dayanan dini inanç). Akıllı tasarım, kutsal metinlere doğrudan referans vermeden bilimsel metodolojiyi taklit etmesiyle yaratılışçılıktan ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğal Seçilim
Natural Selection
Çevresel baskılar karşısında avantaja sahip kalıtsal özellikler barındıran bireylerin hayatta kalma ve üreme başarısının artmasıyla popülasyonun genetik yapısının nesiller boyu değiştiği temel evrimsel mekanizma.
İncele
Epistemoloji
Epistemology
Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.
İncele