Yaratılışçılık
Creationism
Tanım
Evrenin, yaşamın ve türlerin doğal süreçlerle değil, aşkın bir iradenin ya da ilahi bir gücün müdahalesiyle var olduğunu savunan epistemolojik ve teolojik inanç sistemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Biyoloji eğitiminde evrim teorisinin müfredattan çıkarılmasını veya yaratılışçılığın alternatif bir bilimsel açıklama olarak okullarda okutulmasını savunan toplumsal hareketler ve lobicilik faaliyetleri bu kavramın pratik izdüşümüdür.
Derin Analiz
Yaratılışçılık, ontolojik ve epistemolojik düzlemde ampirik bilimsel metodolojinin sınırlarını reddeden veya aşan bir paradigma olarak konumlanır. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, bu inanç sisteminin kökeni insan zihnindeki 'teleolojik yönelim' (teleological bias) ve 'fail tespiti' (agency detection) mekanizmalarına dayanır. Zihin, evrendeki karmaşıklığı ve düzeni sezgisel olarak bir niyetin ürünü şeklinde yorumlama eğilimindedir. Klinik ve bilişsel psikoloji bağlamında, evrimsel biyoloji ile yaratılışçı iddialar arasındaki çatışma bireylerin bilişsel çelişki (cognitive dissonance) yaşamasına yol açabilir; bu durum dogmatik inançların korunması için doğrulama yanlılığı (confirmation bias) ve motivasyonel akıl yürütme süreçlerinin devreye girmesiyle sonuçlanır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Akıllı Tasarım (Intelligent Design), yaratılışçılığın kutsal metinlere doğrudan referans vermeden bilimsel argümanlar üretmeye çalışan modern bir alt koludur; ancak aralarındaki en temel fark Akıllı Tasarım'ın dini terminolojiden kaçınma stratejisi izlemesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Akıllı Tasarım
Akıllı Tasarım
İntelligent Design
Evrenin ve biyolojik organizmaların karmaşıklığının doğal seçilimle açıklanamayacak kadar kusursuz olduğu ve bilinçli bir üst akıl tarafından tasarlandığını öne süren teolojik argüman.
İncele
Evrim Teorisi
Evrim Teorisi
Evolutionary Theory
Canlı organizmaların zaman içinde doğal seçilim ve genetik varyasyonlar yoluyla nasıl değiştiğini ve çeşitlendiğini inceleyen kapsamlı bilimsel çerçeve.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele