Alakasız Dil
İrrelevant Language
Tanım
Genellikle şizofreni veya otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde gözlenen, ağırlıklı olarak yalnızca konuşan kişi tarafından anlaşılan ses, ifade veya sözcüklerden oluşan dil kullanımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşme sırasında, klinisyenin hastaya 'Bugün nasıl hissediyorsunuz?' şeklindeki basit sorusuna hastanın 'Prizmanın altındaki yeşil rüzgar sekizinci basamaktan aşağıya aktı' şeklinde yanıt vermesi, dışsal bağlamdan tamamen kopuk olan alakasız dil kullanımına net bir örnektir.
Derin Analiz
Alakasız dil, psikopatoloji ve nörogelişimsel bozukluklar bağlamında pragmatik dil becerilerinin ve semantik bütünlüğün ciddi düzeyde bozulduğu durumlarda ortaya çıkar. Bilişsel ve nöropsikolojik açıdan, içsel düşünce akışının dış dünyaya aktarılmasında denetleyici yürütücü işlevlerin yetersiz kalmasıyla ilişkilidir. Dilin sosyal iletişim aracı olma işlevini yitirerek öznel ve idiosinkratik bir nitelik kazanması, anlamsal ağların (semantic networks) normatif bağlamdan koparak serbest çağrışımlarla düzensizleşmesinin bir sonucudur. Klinik değerlendirmede, düşünce içeriğindeki formal bozuklukların ve konuşma akışındaki tuhaflıkların saptanmasında kritik bir göstergedir.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk, değil) + 'relevare' (kaldırmak, ilgili olmak) kökünden türetilen 'relevant' kelimesi ile Latince 'lingua' (dil, lisan) sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Kelime Salatası (Word Salad) ve Neolojizm ile sıklıkla karıştırılır. Kelime salatası gramer ve sentaksın tamamen çöktüğü rastgele kelime dizilimlerini kapsarken, alakasız dil daha çok sosyal bağlama uymayan ve anlamı kişiye özel kalan ifadeleri barındırır.