Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alan Belleği

Field Memory

Tanım

Bireyin otobiyografik bir olayı, kendi gözleriyle gördüğü gibi birinci şahıs perspektifinden hatırladığı bellek türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Danışanın çocukluk yıllarında köpek saldırısına uğradığı anıyı hatırlarken, saldırgan köpeği doğrudan kendi göz hizasında, dişlerini gösterirken görmesi ve o andaki dehşeti birebir birinci gözden hissetmesi bir alan belleği örneğidir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve otobiyografik bellek araştırmalarında, alan belleği (field memory) anıların geri çağrılma perspektifini inceler. Bu perspektifte birey, olayı dışarıdan bir gözlemci gibi değil, olayı ilk yaşandığı andaki görsel açısıyla (kendi gözleri aracılığıyla) yeniden deneyimler. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür bellek geri çağırma süreçleri medial prefrontal korteks ve hipokampal ağların yanı sıra görsel-uzamsal çalışma belleği alanlarının aktif katılımını gerektirir. Görsel perspektif tercihi, anının duygusal yoğunluğuna, üzerinden geçen zamana ve bireyin o anki psikolojik durumuna bağlı olarak dinamik bir şekilde değişebilir; genellikle daha yüksek duygusal yakınlık ve içselleştirilmiş duygulanım ile ilişkilendirilir.

Etimoloji

İngilizce 'field' (alan, saha) ve 'memory' (bellek, hafıza; Latince 'memoria') kelimelerinin birleşiminden oluşan, kişinin olayı deneyimlediği görsel alanı merkeze alan terim.

Karıştırmayın

Gözlemci belleği (observer memory) ile sıkça karıştırılır; gözlemci belleğinde birey olayı dışarıdan bir üçüncü şahıs gözüyle (kendisini de sahnede görerek) hatırlar, alan belleğinde ise dünya kişinin kendi göz bebeklerinin arkasından algılanır.