Amatör Analiz
Lay Analysis
Tanım
Tıp doktoru unvanına sahip olmayan, ancak psikanalitik teori ve pratik konusunda özel bir enstitü eğitimi almış uygulayıcılar tarafından gerçekleştirilen psikanalitik tedavi.
Örnek Vaka / Uygulama
1920'lerin Viyana'sında, tıp diploması bulunmayan ancak Freud'un enstitüsünde sıkı bir psikanalitik formasyondan geçmiş bir filozof veya eğitimcinin, bir hastaya divan seansları uygulayarak bilindışı süreçleri yorumlaması 'amatör analiz' örneğidir.
Derin Analiz
Tarihsel olarak psikanalizin tıp tekelinden bağımsızlaşma mücadelesinin merkezinde yer alan 'lay analysis' (amatör analiz), Sigmund Freud'un 1926 tarihli 'Psikanaliz Üzerine Söyleşiler' veya bilinen adıyla 'The Question of Lay Analysis' eserinde şiddetle savunduğu bir kavramdır. Freud, psikanalizin tıp bilimine indirgenemeyeceğini, onun doğasının beşeri bilimler, kültür, dil ve psikopatolojiyle iç içe olduğunu öne sürerek tıp doktoru olmayan analistlerin (lay analysts) da bu sağaltımı yapabileceğini savunmuştur. Avusturya ve Avrupa'daki ilk dönem uygulamalarında kabul gören bu yaklaşım, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde Uluslararası Psikanaliz Birliği (IPA) ile Amerikan Psikanaliz Birliği (APsaA) arasında onlarca yıl süren hukuki ve mesleki tartışmalara yol açmıştır. APsaA, 1988 yılına kadar yalnızca tıp doktoru (psikiyatrist) kökenli analistleri kabul ederken, bu tarihten sonra klinik psikologlar ve sosyal hizmet uzmanları da eğitime dahil edilmeye başlanmıştır. Günümüzde ruh sağlığı disiplinlerinin profesyonelleşmesi ve psikoterapinin tıp dışı uzmanlarca da yasal olarak icra edilebilmesi sayesinde kavram büyük ölçüde tarihsel bir işlev kazanmış ve geçerliliğini yitirmiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Psikiyatri (tıbbi temelli ve ilaç reçete etme yetkisi olan uzmanlık alanı) ve klinik psikoloji (akademik ve klinik psikoterapi eğitimi alan ruh sağlığı alanı) ile karıştırılır; amatör analizde uygulayıcının tıp doktoru olmaması esastır.