Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ampul-rasyonel Strateji

Empirical-rational Strategy

Tanım

Toplumsal ve kurumsal değişimin, kamunun yeterli ve ikna edici olgusal kanıtlar almasıyla gerçekleşebileceğini savunan sosyal psikolojik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir devlet kurumunun, sigara kullanımının zararlarını kanıtlayan kapsamlı istatistiksel raporları ve bilimsel araştırmaları kamuoyuna duyurarak toplum genelinde sigara tüketim oranlarını düşürmeyi hedefleyen halk sağlığı kampanyası yürütmesi.

Derin Analiz

Bu strateji, insanların rasyonel varlıklar olduğu ve doğru bilgiye, verilere veya ampirik kanıtlara ulaştıklarında tutum ile davranışlarını mantık çerçevesinde değiştirecekleri varsayımına dayanır. Sosyal değişim mühendisliğinde, bilgi eksikliğinin giderilmesinin direnci kıracağı kabul edilir. Ancak bilişsel psikoloji ve davranış ekonomisi bulguları, insanların her zaman rasyonel karar alıcılar olmadığını, sezgisel önyargılar, duygusal filtreler ve grup kimliği dinamiklerinin olgusal kanıtların kabulünü engelleyebildiğini göstermektedir. Bu nedenle, salt bilgi aktarımına dayanan bu strateji karmaşık toplumsal dönüşümlerde tek başına yetersiz kalabilmektedir.

Etimoloji

Latince 'empiricus' [deneye dayanan, tecrübi] + Latince 'rationalis' [akla dayanan, mantıksal, ratio (akıl) kökünden]

Karıştırmayın

Normatif-Yeniden Eğitici Strateji (değerlerin ve normların değiştirilmesini hedefler) ve Güç-Baskıcı Strateji (yasal veya yaptırımsal güç kullanır); ampul-rasyonel strateji ise doğrudan rasyonel argümanlara ve olgusal bilgiye dayanır.