Anaglyptoskop
Anaglyptoscope
Tanım
Nesneler üzerindeki ışık ve gölge alanlarını tersine çevirerek derinlik algısını manipüle eden optik bir aygıttır.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, kabartmalı bir insan yüzü maskesi anaglyptoskop aracılığıyla incelendiğinde, ışık ve gölge ters döndüğü için beyin derinlik ipuçlarını yanlış yorumlar ve yüzü içe doğru çökük (konkav) bir maske yerine dışa doğru çıkıntılı (konveks) bir yüz olarak algılar.
Derin Analiz
Görsel algı ve bilişsel bilimler literatüründe, insan beyninin çevresel ipuçlarını nasıl yorumladığını incelemek için kullanılan tarihsel bir araçtır. İnsan görsel sistemi, üç boyutlu derinliği algılarken iki boyutlu retina projeksiyonlarındaki gölgelendirmeleri ('shading') temel bir ipucu olarak kullanır. Anaglyptoskop, bu gölge ve ışık dağılımını yapay olarak ters çevirerek derinlik algısında illüzyonlar yaratır; çıkıntılı görünen bir nesne çukurlaşmış gibi algılanabilir. Bu durum, görsel korteksin 'ışık yukarıdan gelir' varsayımına dayanan edinsel önyargılarını ve algısal sabitlik mekanizmalarını test etmek açısından ampirik bir zemin sunar.
Etimoloji
Yunanca 'ana-' (yukarı/tersine) + 'glyptos' (oyulmuş, kabartma) + 'skopein' (bakmak, incelemek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Stereoskop (iki farklı iki boyutlu görüntüyü birleştirerek binoküler derinlik yaratır; anaglyptoskop ise monoküler gölge ipuçlarını manipüle eder) ve pseudoskop (sol ve sağ göz görüntülerini ters çevirerek stereoskopik derinliği tersine çevirir).