Araştırma Riski
Research Risk
Tanım
Bir araştırmanın katılımcılara veya topluma verebileceği, kurumsal inceleme kuruluna önceden bildirilmesi ve en aza indirilmesi zorunlu olan potansiyel maliyet ve zararların tamamı.
Örnek Vaka / Uygulama
Travmatik anıları tetikleyebilecek bir anksiyete çalışmasında, araştırmacının katılımcılara duygu durum düzenleyici kaynaklar sağlaması ve çalışma sonrasında kapsamlı bir debriefing (bilgilendirme ve rahatlatma) seansı düzenlemesi, araştırma riskini minimize etme yönünde somut bir uygulamadır.
Derin Analiz
Metodolojik tasarım ve araştırma etiğinin kesişim kümesinde yer alan bu kavram, deneysel süreçlerin potansiyel zararlarını sistematik olarak değerlendirir. Zarar potansiyeli; fiziksel müdahalelerden kaynaklanan yan etkilerden, aldatma (deception) içeren protokollerin yarattığı psikolojik rahatsızlığa, zaman ve kaynak kaybına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Araştırmacının temel yükümlülüğü, maliyet-fayda analizi yaparak riskleri olası en düşük seviyeye çekmek ve elde edilecek bilimsel yararın katılımcının maruz kalacağı yükten üstün olduğunu ampirik ve etik gerekçelerle kanıtlamaktır.
Etimoloji
İngilizce 'research' (Fransızca 'rechercher' - yeniden aramak/araştırmak) ve 'risk' (İtalyanca 'rischio' - tehlike, uçuruma çarpma riski) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilgilendirilmiş Onam (Informed Consent) ile sıklıkla karıştırılır; bilgilendirilmiş onam sürecin yasal ve etik onay belgesiyken, araştırma riski bu belgenin temelini oluşturan zarar-fayda analizinin nesnesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Kurumsal İnceleme Kurulu
Kurumsal İnceleme Kurulu
İnstitutional Review Board (IRB)
Araştırma tekliflerinin etik kabul edilebilirliğini ve yasal uyumluluğunu değerlendirmekle yükümlü kurumsal kurul.
İncele
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele
Maliyet-fayda Analizi
Maliyet-fayda Analizi
Cost–benefit Analysis
Farklı program veya stratejilerin ekonomik verimliliğini belirlemek amacıyla tüm maliyetlerin ve kazanımların ortak bir para birimine indirgenerek oranlandığı analitik prosedür.
İncele