ARP Testleri
ARP Tests
Tanım
Güney Kaliforniya Yetenek Araştırma Projesi kapsamında geliştirilen ve ıraksal düşünce ile yaratıcılık kapasitesini ölçmeyi amaçlayan bir dizi psikometrik test.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının katılımcılara 'Geceleri asla karanlık olmayan bir dünya olsaydı ne değişirdi?' sorusunu yöneltip, belirlenen süre içinde mantıksal olarak tutarlı ama birbirinden tamamen farklı kaç farklı sonuç üretebildiğini kaydetmesi ve bu veriyi akıcılık ile özgünlük parametrelerine göre puanlaması.
Derin Analiz
ARP testleri, J.P. Guilford'un Zekânın Yapısı (Structure of Intellect) modeline dayanılarak 1960'lı ve 1970'li yıllarda zeka ve yaratıcılık araştırmacılarının odağında yer almıştır. Test bataryası; kelime akıcılığı, fikirsel akıcılık, çağrışimsel akıcılık, ifade akıcılığı ve varsayımsal senaryolar üzerinden türetilen sonuçların listelenmesi gibi alt görevler barındırır. Amaç, bireyin tek bir doğru yanıt yerine birden fazla özgün çözüm üretebilme potansiyelini (ıraksal düşünceyi) nicelleştirmektir. Zamanla Guilford modelinin teorik geçerliliğine dair eleştiriler ve alternatif yaratıcılık ölçüm araçlarının (örneğin Torrance Yaratıcı Düşünme Testleri) gelişmesiyle popülaritesi azalmış olsa da, bilişsel psikoloji tarihindeki psychometric yaratıcılık ölçümlerinin temellerini oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'Aptitude Research Project' (Yetenek Araştırma Projesi) ifadesinin kısaltmasından türetilmiştir. 'Aptitude' kelimesi Latince 'aptitudo' (uygunluk, yetenek) kökenine dayanır.
Karıştırmayın
Torrance Yaratıcı Düşünme Testleri (TTCT) ile sıklıkla karıştırılır; TTCT daha çok eğitim ve gelişim bağlamında güncelliğini korurken, ARP testleri doğrudan Guilford'un zeka modeli türevidir.