Artan Bağlılık
Escalating Commitment
Tanım
Bireylerin veya organizasyonların, başarısızlıkla sonuçlanan bir eylem planına harcanan geçmiş yatırımları (zaman, para, emek) kurtarma umucuyla daha fazla kaynak aktarmaya devam etmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştirme sektöründe bir şirketin, pazar testlerinde tamamen başarısız olacağı anlaşılan bir projeye milyonlarca dolar daha harcaması. Yöneticilerin 'Bugüne kadar 5 milyon dolar harcadık, burada bırakamayız, birkaç milyon daha yatırırsak toparlar' diyerek mantıksal risk analizini reddetmesi ve projeyi finanse etmeye devam etmesi artan bağlılığın klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel ve örgütsel psikolojide karar alma süreçlerinin rasyonel ekonomik modellerden sapmasını inceleyen kritik bir olgudur. Bu süreçte karar verici, 'batık maliyet yanılgısı' (sunk cost fallacy), bilişsel çelişkiyi azaltma çabaları ve kişinin kendi kararlarını haklı çıkarma (self-justification) motivasyonu nedeniyle rasyonel olmayan bir ısrar sergiler. Birey, daha önceki hatalı kararının sorumluluğunu üstlenmekten kaçınmak veya dış dünyaya karşı imajını korumak adına, başarısızlığı kesin olan bir projeye yatırım yapmayı sürdürür. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum risk değerlendirme merkezleri ile ödül/beklenti devreleri arasındaki uyumsuzlukla, özellikle de prefrontal korteksin nesnel analitik kapasitesinin limbik sistemin kaybetme korkusu ve ego savunma mekanizmaları tarafından baskılanmasıyla ilişkilendirilir.
Etimoloji
Latince 'ex-' (dışarı/yukarı) + 'scandere' (tırmanmak) fiilinden türetilen 'escalate' (tırmandırmak) ile Latince 'committere' (birleştirmek/emanet etmek) kökünden gelen 'commitment' (bağlılık/taahhüt) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Batık Maliyet Yanılgısı (sadece geçmişteki geri alınamaz kayıplara odaklanmayı ifade eder; artan bağlılık ise aktif olarak gelecekteki kaynakları da batık maliyeti kurtarma amacıyla riske atmaya devam etme davranışsal sürecidir).