Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Azatioprin

Azathioprine

Tanım

Bağışıklık sisteminin humoral ve hücresel yanıtlarını baskılayarak otoimmün süreçleri ve greft reddini durduran immünosüpresan farmakolojik ajan.

Örnek Vaka / Uygulama

Böbrek nakli geçiren bir hastanın bağışıklık sisteminin yeni organı yabancı bir antijen olarak algılayıp reddetmesini (greft rejeksiyonu) engellemek amacıyla idame protokolüne eklenen günlük immünosüpresif tedavi.

Derin Analiz

Azatioprin, pürin sentezi inhibitörleri sınıfına ait bir antimetabolittir. Vücutta 6-merkaptopurina (6-MP) dönüşerek DNA ve RNA sentezini bloke eder; bu mekanizma özellikle hızla prolifere olan lenfositlerin (T ve B hücreleri) klonal ekspansiyonunu sekteye uğratır. Klinik psikiyatri ve nöroloji pratiklerinde multipl skleroz, miyastenia gravis ve otoimmün ensefalit gibi nörolojik durumların immünopatolojik tedavisinde destekleyici ajan olarak kullanılır. Farmakokinetik profili, tiyopürin S-metiltransferaz (TPMT) enzim polimorfizmlerine duyarlıdır; bu durum toksisite riskini öngörmede farmakogenetik analizlerin önemini artırır.

Etimoloji

Fransızca 'azote' (azot/nitrojen) + 'thioprine' (tiyopürin türevi bileşik kökleri) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kortikosteroidler (doğrudan gen ekspresyonunu ve sitokin salınımını hedefleyen anti-inflamatuarlar) ile sıklıkla karıştırılır; azatioprin ise doğrudan nükleik asit sentezini bozarak hücre bölünmesini engeller.