Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Babanın-adı

Name-of-the-father

Tanım

Jacques Lacan kuramında, bebeğin ilk kez Simgesel Düzene (Symbolic Order) adım attığı, anne ile çocuk arasındaki ikili hayali bağın kesintiye uğratıldığı evreyi temsil eden yapısal işlev.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, henüz dili tam anlamıyla edinememiş bir çocuğun, annenin sürekli ilgi göstermediği anları deneyimlemesi ve bu yokluğu 'öteki'nin bir arzusu olarak kodlaması, babanın-adı işlevinin erken bir tezahürüdür; çocuk anne dışındaki bir otoritenin veya kuralın varlığını sezgisel olarak kabul etmeye başlar.

Derin Analiz

Lakanyen psikanalizde 'babanın-adı', biyolojik bir babadan ziyade hukuki, dilsel ve kültürel bir otoriteyi, yani 'Yasa'yı simgeler. Edipal dönemin yeniden okunması olan bu kavram, çocuğun anne ile kurduğu tümgüçlü ve ikili (duyusal) ilişkinin üçüncü bir öğe (baba/yasa) tarafından sınırlandırılmasını ifade eder. Bu sınırlandırma, arzunun eksikliğini (lack) tesis eder ve bireyi dilin ve toplumsal bağın içine kaydeder. Babanın bu simgesel işlevi yerine getirememesi veya bu adın 'forclusio'ya (reddedilme/dışlanma) uğraması, psikozun temel yapısını belirleyen simgesel yetersizliğe yol açar.

Etimoloji

Fransızca 'Nom du Père' kökeninden gelmektedir; Jacques Lacan tarafından Fransızcadaki 'nom' (ad) ve 'non' (hayır) homofonisinden (sesdeşlik) türetilerek dilsel bir yasa ve otorite metaforu olarak formüle edilmiştir.

Karıştırmayın

Freudyen klasik Edip kompleksi ile sıklıkla karıştırılır; Freud'da kompleks gerçek/hayali bir baba figürü ve kastrasyon korkusu etrafında dönerken, Lacan'da babanın-adı tamamen dilsel, yapısal ve simgesel bir mercii olarak ele alınır.