Bağımlı Model
Dependent Model
Tanım
Çoklu sistemlerin veya değişkenlerin analizi sırasında, bir bileşenin durumunun doğrudan diğer bileşenlerin çıktılarına veya parametrelerine dayandığı kuramsal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel kapasite ve uyku yoksunluğu arasındaki ilişki incelenirken, reaksiyon süresi ile hata oranının birbirinden bağımsız iki ayrı çıktı olarak değil, aynı bilişsel çöküş mekanizmasının birbirine bağlı iki farklı görünümü olarak ele alınması bağımlı model yaklaşımına örnektir.
Derin Analiz
Kantitatif psikoloji, istatistiksel modelleme ve bilişsel bilimlerde bağımlı model, parametre tahminlerinin ve hata varyanslarının birbirinden bağımsız olmadığını, aksine hiyerarşik veya eşzamanlı bir bağıntı ağıyla birbirine kilitlendiğini ifade eder. Bu tür modellerde, ana değişken üzerindeki herhangi bir müdahale veya sapma, sistemin tamamını etkileyen kümülatif bir reaksiyon zinciri başlatır. Yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ve çok düzeyli regresyon analizlerinde, hata terimlerinin korelasyon gösterdiği durumlar bu mimarinin matematiksel temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'dependere' (sarkmak, bağlı olmak; de- [aşağı] + pendere [tartmak/asmak]) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bağımlı Değişken (Dependent Variable) ile sıklıkla karıştırılır; bağımlı değişken istatistiksel denklemdeki tek bir çıktıyı temsil ederken, bağımlı model tüm sistemin karşılıklı etkileşim mimarisini tanımlar.