Beğeni Ölçeği
Liking Scale
Tanım
Bir bireyin başka bir kişiye duyduğu çekim derecesini, olumlu kişilik değerlendirmesini ve o kişinin yanında olma isteğini nicel olarak ölçen psikometrik araç.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni kurulmaya başlanan bir romantik ilişkide, bireylerin birbirlerine duydukları çekimin ve saygının derinliğini ampirik olarak incelemek isteyen bir araştırmacı, Zick Rubin'in Beğeni Ölçeği'ni uygular. Katılımcıların 'X kişisinin iyi karar vereceğine inanıyorum' veya 'X kişisi benim çok hayranlık duyduğum biri' gibi maddelere verdikleri Likert tipi yanıtlar puanlanarak, çiftin beğeni skoru hesaplanır.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve yakın ilişkiler psikolojisinde, kişisel ilişkilerin dinamiklerini anlamak amacıyla geliştirilmiş psychometric bir ölçektir. Zick Rubin tarafından 1970 yılında formüle edilen bu yapı, romantik ilişkilerdeki sevgi (love) ile arkadaşlık ve hayranlığa dayalı beğeni (liking) kavramlarını birbirinden metodolojik olarak ayırmayı hedefler. Beğeni ölçeği; bireyin karşısındakine duyduğu saygı, entelektüel kapasitesine olan inanç ve benzerlik algısı gibi bilişsel ve duygusal bileşenleri irdeler. Nörobiyolojik temelde, bu tür sosyal değerlendirmeler ventromedial prefrontal korteks ve ödül devrelerindeki dopaminerjik aktivasyonla ilişkilendirilse de, ölçek doğrudan öz-bildirime (self-report) dayalı psikometrik bir yapı sunar. Klinik pratikte çift terapilerinde ve kişilerarası çekim araştırmalarında sıkça kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'like' (hoşlanmak, beğenmek, Eski İngilizce 'līcian' [hoşuna gitmek, tatmin etmek]) kökünden türetilen 'liking' ile latince 'scala' (merdiven, derecelendirme aracı) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sevgi Ölçeği (Love Scale) ile sıklıkla karıştırılır; sevgi ölçeği bağlanma, sahiplenme ve fiziksel yakınlık arzusunu ölçerken, beğeni ölçeği daha çok saygı, olumlu değerlendirme ve birliktelik tercihine odaklanır.