Bileşen İçgüdü
Component İnstinct
Tanım
Psikanalitik kuramda, bedenin belirli bir bölgesinden kaynağını alan ve kendine özgü bir amaca sahip olan cinsel içgüdünün temel yapı taşı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlikte başkalarını kontrol etme ve hükmetme arzusunda aşırı bir saplantı sergileyen bir bireyin durumu, anal döneme ait olan ve 'hakimiyet kurma' amacını taşıyan bileşen içgüdünün uygun şekilde entegre olamayarak daha sonraki ilişki dinamiklerine baskın bir şekilde yansımasıyla açıklanır.
Derin Analiz
Klasik psikanalitik teoride cinsel içgüdü (libido), tekil ve homojen bir dürtü olarak değil, başlangıçta bağımsız olarak işlev gören çok sayıda bileşen içgüdünün (partial instincts) birleşimi olarak ele alınır. Psikoseksüel gelişimin erken evrelerinde (oral, anal ve fallik dönemler) bu içgüdüler, erojen bölgeler aracılığıyla kendi doyumlarını ararlar. Örneğin emme veya dışkılama üzerinde ustalık kazanma gibi spesifik hedeflere yönelirler. Ergenlikle birlikte başlayan genital evrede ise bu özerk bileşenler, üreme ve nesne yönelimli olgun cinsellik altında birleşerek (fusion) sentezlenir. Bu entegrasyonun başarısızlığı veya saplanma (fixation), ilerleyen yaşlardaki psikoseksüel sapmaların ve nevrotik yapıların temelini oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'component' (Latince 'componere' [birlikte koymak/oluşturmak] sözcüğünden) ve 'instinct' (Latince 'instinctus' [dürtü, güdülenme] kökünden) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genital içgüdü ile karıştırılır; ayırt edici fark, bileşen içgüdülerin parsiyel, özerk ve erojen bölge odaklı olması, genital içgüdünün ise bu parçaların ergenlikte birleşmiş nihai formunu temsil etmesidir.