Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bilişsel Destek

Cognitive Aid

Tanım

Kritik görevlerin unutulmasını önlemek ve zihinsel süreçleri desteklemek amacıyla tasarlanan hatırlatıcılar, kontrol listeleri ve diğer dışsal temsillerin tümüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Ameliyathane ortamında cerrahi ekibin ameliyat öncesi 'güvenli cerrahi kontrol listesi' (surgical safety checklist) kullanması, olası komplikasyonları ve unutulma ihtimali olan sterilizasyon adımlarını önleyen somut bir bilişsel destek uygulamasıdır.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve insan faktörleri mühendisliğinde, insan beyninin sınırlı çalışma belleği kapasitesini ve dikkat seçiciliğini kompanse etmek için geliştirilen dışsal araçlardır. Özellikle yüksek stresli, acil durumların yaşandığı klinik cerrahi operasyonlarda, havacılıkta ve yoğun bakım ünitelerinde insan hatasını minimize etmek amacıyla kullanılır. Bu araçlar, karmaşık protokollerin adımlarını dışsallaştırarak bilişsel yükü azaltır ve yürütücü işlevlerin kapasitesini doğrudan korur.

Etimoloji

İngilizce 'cognitive' (Latince 'cognoscere' [bilmek, anlamak] kökünden) ve 'aid' (Latince 'adiuvare' [yardım etmek] fiilinden türetilmiştir).

Karıştırmayın

Eğitim materyalleri veya kılavuzlarla karıştırılabilir; ancak bilişsel destekler öğrenme için değil, anlık ve kritik görev icrasında bilişsel iş yükünü azaltmak ve hatayı önlemek için anlık olarak başvurulan pratik dışsal ipuçlarıdır.