Bilişselcilik
Cognitivism
Tanım
Zihinsel süreçlerin (algı, bellek, akıl yürütme, problem çözme) içsel bilgi işlemleme mekanizmalarıyla gerçekleştiğini savunan psikolojik ve felsefi paradigma.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir öğrencinin ders çalışırken sadece öğretmenin anlattıklarını ezberlemesi (davranışçı yaklaşım) yerine, yeni bilgileri eski şemalarıyla ilişkilendirerek kendi zihinsel haritasını oluşturması ve stratejik problem çözme yöntemleri geliştirmesi (bilişselci yaklaşım) sürecidir.
Derin Analiz
20. yüzyılın ortalarında davranışçılığın (behaviorism) dışsal uyarıcı-tepki (U-T) indirgemeciliğine bir tepki olarak doğmuştur. Zihni, dış dünyadan gelen verileri pasif bir şekilde alan bir kara kutu olarak değil; bilgiyi kodlayan, depolayan, dönüştüren ve geri çağıran aktif bir bilgi işlemci (information processor) olarak ele alır. Bilişsel devrimle birlikte Noam Chomsky'nin dil edinimi teorileri, George Miller'ın bellek kapasitesi çalışmaları (7±2 kuralı) ve bilgisayar bilimi ile yapay zekanın analojileri bu yaklaşımın teorik omurgasını şekillendirmiştir. Algılama ve karar verme gibi süreçlerin altında yatan nöral ağlar ve temsiliyet biçimleri bilişsel bilimin ana inceleme alanını oluşturur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Davranışçılık (behaviorism) ile sıklıkla karıştırılır; davranışçılık gözlenebilir dışsal hareketleri ve çevresel pekiştireçleri incelerken, bilişselcilik gözlenemeyen içsel zihinsel süreçlere odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Psikoloji
Bilişsel Psikoloji
Cognitive Psychology
Algı, bellek, dil, düşünme ve problem çözme gibi zihinsel süreçleri, gözlenebilir davranışlardan yola çıkarak inceleyen temel psikoloji dalıdır.
İncele