Bilişselci
Cognitivist
Tanım
Zihinsel gelişimi, bilgi işlemleme süreçlerini veya dil edinimini davranışın ötesinde içsel bilişsel yapılar aracılığıyla açıklayan kuramcı veya bu bakış açısını benimseyen yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çocuğun dil öğrenirken sadece taklit etmediğini, aynı zamanda dilbilgisi kurallarını zihinsel şemalarına göre aktif olarak yapılandırdığını savunan bir gelişim psikoloğunun çalışmaları tam anlamıyla bilişselci bir yaklaşımdır.
Derin Analiz
Bilişselci (cognitivist) perspektif, davranışçılığın 'kara kutu' yaklaşımını reddederek insan zihnini aktif bir bilgi işleme sistemi olarak ele alır. Algı, hafıza, mantık yürütme, problem çözme ve dil edinimi gibi gözlemlenemeyen içsel süreçlerin nörobiyolojik temellerini ve gelişimsel evrelerini inceler. Jean Piaget ve Jerome Bruner gibi öncüllerin izinden giden bu yaklaşım, bireyin çevreden gelen uyarıcıları nasıl kodladığını, depoladığını ve geri çağırdığını ampirik modellerle analiz eder.
Etimoloji
Latince 'cognitio' (bilme, tanıma, idrak etme) kökünden türetilen 'cognitivus' sıfatına dayanan, zihinsel süreçleri merkeze alan yaklaşımın mensubu veya bu yaklaşımla ilgili olan.
Karıştırmayın
Davranışçı (behaviorist) yaklaşım ile sıkça karıştırılır; davranışçılık dışsal uyarıcı-tepki zincirine odaklanırken, bilişselci yaklaşım zihinsel ara süreçleri ve içsel temsilleri inceler.