Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bireycilik

İndividualism

Tanım

Bireyin özerkliğini, haklarını, bağımsızlığını ve kişisel tatminini kolektif yapıların önünde tutan ideolojik ve psikolojik yönelim.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyer seçiminde ailesinin veya topluluğunun beklentilerini göz ardı ederek kendi içsel tutkularını ve öz-gerçekleştirme ihtiyaçlarını merkeze koyan bir bireyin, 'Benim hayatım, benim kurallarım' diyerek bağımsız bir yaşam kurması bireyciliğin pratik yansımasıdır.

Derin Analiz

Kültürel psikoloji ve sosyal biliş bağlamında bireycilik, benlik kurgusunun ('self-construal') bağımsız ('independent self') bir eksende şekillenmesini ifade eder. Bireyci kültürlerde yetişen zihinler, kimliklerini grup aidiyetlerinden (aile, kabile, kurum) bağımsız olarak, kişisel başarılar, içsel özellikler ve öz-yönelim üzerinden tanımlarlar. Nörokültürel çalışmalar, sosyal karar alma süreçlerinde bireyci ve kolektivist beyinlerin farklı nöral devreler (özellikle medial prefrontal korteks ve ventromedial prefrontal korteks aktivasyonu) kullandığını göstermektedir; bireyci bireylerde benlik atfı yapılırken nöral aktivite sıklıkla sadece öz-göndergecidir.

Etimoloji

Latince 'individuus' (bölünemez, parçaalınamaz, birey) kelimesinden türetilmiştir; 'in-' (olumsuzluk eki) + 'dividuus' (bölünebilir).

Karıştırmayın

Narsisizm ile sıklıkla karıştırılır; narsisizm patolojik bir kişilik yapılanması ve aşırı büyüklenme içerirken, bireycilik normatif bir kültürel yönelim ve değerler sistemidir.