Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kolektivizm

Collectivism

Tanım

Bireyin kendini izole bir varlık olarak değil, daha geniş bir sosyal veya aile grubunun ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırma eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Uluslararası bir şirkette çalışan Asya kökenli bir yöneticinin, projede kendi kişisel başarısını öne çıkarmak yerine, 'ekibimizin ortak çabası' vurgusu yaparak ödülü tüm departmanla paylaşması ve bireysel takdir yerine grup içindeki uyumu korumayı seçmesi kolektivist yönelimin tipik bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Kolektivizm, kültürel psikoloji ve sosyal psikoloji ekseninde bireyin benlik kurgusunu (self-construal) doğrudan şekillendiren makro düzeyde bir yönelimdir. Bağımlı benlik kurgusu (interdependent self-construal) ile karakterize edilen bu yapı; grup içi uyumu, sadakati, ortak sorumluluğu ve kişisel hedeflerin toplumsal çıkarların arkasında konumlandırılmasını önceliklendirir. Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, kolektivist toplumlarda yetişen bireylerin beyinlerinde sosyal uyarıcılara ve grup içi dinamiklere verilen tepkilerin (örneğin medial prefrontal korteks aktivasyonu) bireyselci toplumlara kıyasla farklılaşabileceği nörokültürel çalışmalarla gösterilmiştir. Bireylerin karar alma süreçlerinde içgrup (in-group) dinamikleri, sosyal normlar ve kolektif utanç/onur gibi emosyonel düzenleyiciler, bireysel özerklik ve suçluluk duygusundan daha baskındır.

Etimoloji

Latince 'colligere' (bir araya getirmek, toplamak) fiilinden türetilen '-ism' (akım, öğreti) ekiyle oluşturulmuş modern sosyolojik ve psikolojik bir kavramdır.

Karıştırmayın

Uyum (Conformity) ile sıklıkla karıştırılır; uyum, mevcut sosyal baskılara anlık boyun eğme davranışıyken, kolektivizm bunun çok ötesinde derin kökleri olan bir değerler sistemi, ideoloji ve kimlik kurgusudur.