İşbirlikçi Motivasyon
Cooperative Motive
Tanım
Bireylerin kişilerarası ve performans odaklı ortamlarda, başkalarının kendi hedeflerine ulaşmasına yardımcı olarak ortaklaşa hareket etme eğilimi gösteren içsel yönelimi veya dispositionel eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Çok uluslu bir şirkette çalışan iki proje yöneticisinin, sınırlı kaynakları kendi departmanları için rekabet yoluyla kapmak yerine, şirket genelindeki verimliliği artırmak için bütçelerini ve uzmanlıklarını ortak bir havuzda birleştirerek birbirlerinin KPI'larına (Temel Performans Göstergeleri) ulaşmalarını aktif olarak desteklemesi.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe cooperative motive, bireyin sosyal etkileşimlerde kazanç-kayıp ikilemini nasıl yönettiğini belirleyen temel motivasyonel yapılardan biridir. Oyun kuramı bağlamında (özellikle Mahkumun İkilemi ve ortak mal oyunları), bu eğilime sahip bireyler maksimizasyon stratejileri yerine kolektif faydayı ve karşılıklı yararı önceleme eğilimi sergilerler. Nörobiyolojik temelde, bu motivasyonun devreye girmesi ventromedial prefrontal korteks ve mezolimbik ödül sisteminin ortak, pro-sosyal davranışları pekiştiren nöronsal ağlarıyla yakından ilişkilidir. Bireyin kişilik özelliklerinde uyumluluk (agreeableness) boyutuyla yüksek korelasyon gösterir ve grup içi uyumu artırarak evrimsel süreçte hayatta kalma şansını optimize eden adaptif bir mekanizma olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'co-' (birlikte, beraber) + 'operari' (çalışmak, emek vermek) fiil kökünden türetilmiş 'cooperativus' kelimesi ile Latince 'motivus' (harekete geçiren, itici güç) sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Rekabetçi motivasyon (competitive motive) ile sıklıkla karıştırılır; rekabetçi motivasyon bireyin kendi başarısını başkalarının başarısızlığı veya dezavantajı üzerine kurma eğilimiyken, işbirlikçi motivasyon ortak başarıyı hedefler.