Çeşitlendirici Keşif
Diversive Exploration
Tanım
Bireyin uyarılma düzeyini artırmak ve yenilik aramak amacıyla gerçekleştirdiği, belirli bir amaca yönelik olmayan genel keşif davranışıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Can sıkıntısı hisseden bir bireyin, hiçbir amacı olmaksızın sosyal medyada rastgele sayfalarda gezinmesi, daha önce hiç dinlemediği müzik türlerini açması veya bilinmeyen bir mahallede yürüyüşe çıkması diversive exploration için tipik bir örnektir.
Derin Analiz
Daniel E. Berlyne'in motivasyon ve merak teorilerine dayanan bu kavram, optimal uyarılma kuramı çerçevesinde incelenir. Bireyin içsel veya çevresel monotonluktan kaçınarak fizyolojik ve psikolojik uyarılma seviyesini (arousal) optimum eşiğe getirme çabasını ifade eder. İnspektif (tetkik edici) keşiften farklı olarak, belirli bir belirsizliği gidermeyi veya spesifik bir problemi çözmeyi amaçlamaz; bunun yerine tamamen yenilik, çeşitlilik ve duyusal girdinin kendisi için yapılır. Nörobiyolojik düzeyde, dopaminerjik ödül sisteminin ve retiküler aktive edici sistemin (RAS) aktivasyonu ile yakından ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'divertere' (farklı yöne çevirmek, ayırmak) kökünden türetilen 'diversive' sıfatı ile Latince 'explorare' (araştırmak, ortaya çıkarmak, iz sürmek) fiilinden gelen 'exploration' kelimesinin birleşiminden oluşan bir bileşiktir.
Karıştırmayın
İnspektif keşif (inspective exploration) ile sıkça karıştırılır; inspektif keşif belirli bir uyarıcıyı veya problemi anlamaya yönelik spesifik bir inceleme iken, çeşitlendirici keşif uyarılma eksikliğini gidermek için yönelinen genel bir arayıştır.