Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

CIE XYZ Renk Uzayı

CIE XYZ Color Space

Tanım

İnsan görsel sisteminin renk algısını ve spektral hassasiyetini matematiksel olarak modellemek amacıyla Uluslararası Aydınlatma Komisyonu (CIE) tarafından 1931 yılında standartlaştırılan üç boyutlu temel renk uzayı.

Örnek Vaka / Uygulama

Endüstriyel bir ekran üreticisinde veya bir psikofizik laboratuvarında, deneklere sunulan görsel uyarıcıların spektral bileşenlerinin her ekran kalibrasyonunda tamamen aynı algısal renk değerini üretmesini sağlamak amacıyla CIE XYZ koordinatları hesaplanır ve kullanılır.

Derin Analiz

CIE XYZ renk uzayı, insan gözündeki üç farklı koni hücresinin (L, M, S) dalga boyu tepkilerine dayanarak tüm görünür renkleri sayısal olarak ifade eden bir referans modelidir. Y ekseni doğrudan fotometrik parlaklığı (lüminans) temsil ederken, X ve Z eksenleri renk tonu ve doygunluk bilgilerini barındıran kroma bileşenleridir. Bu sistem, aygıttan bağımsız (device-independent) olması sayesinde sRGB, Adobe RGB gibi diğer renk uzayları ve cihaz profilleri arasında hassas renk dönüşümleri yapılmasına olanak tanır. Bilişsel psikoloji ve psikofizikte, öznel renk algısı ile nesnel fiziksel uyaranlar arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemek için temel bir ölçüm zeminidir.

Etimoloji

Fransızca 'Commission Internationale de l'Éclairage' (Uluslararası Aydınlatma Komisyonu) kısaltması olan CIE ve insan gözündeki üç temel renk uyarıcısını matematiksel olarak temsil eden X, Y, Z koordinat eksenlerinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

sRGB veya Adobe RGB renk uzayları ile karıştırılır; bu uzaylar cihaz bağımlıdır ve belirli bir donanımın sınırlarıyla kısıtlıyken, CIE XYZ tüm görünür tayfı kapsayan evrensel bir üst modeldir.