Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bağlantıcı

Associationist

Tanım

Öğrenme sürecini, zihinsel imgelerin veya yaşantıların birbiriyle ilişkilendirilmesi, edinilmesi veya değiştirilmesi olarak açıklayan kuramcı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir bağlamda, köpeğe saldıran bir çocuk (koşulsuz uyarıcı) sonrasında sadece köpeklerden değil, tüylü nesnelerden de korkmaya başlar. Bağlantıcı bir kuramcı, bu fobik yanıtın edinilmesini iki uyarıcının zamansal olarak eşleşmesi sonucu kurulan zihinsel bağın bir türevi olarak analiz eder.

Derin Analiz

Bağlantıcı yaklaşım, epistemolojik kökenini John Locke ve David Hume gibi Britanyalı deneycilerin fikirlerinde bulur; zihnin bir 'tabula rasa' (boş levha) olarak doğduğunu ve duyu verilerinin zaman, mekan veya benzerlik ilkeleriyle birleşerek karmaşık zihinsel yapıları oluşturduğunu savunur. Bilişsel bilimler ve davranışçılık ekseninde bu kavram, uyarıcı-tepki (S-R) bağlarının güçlenmesi veya zihinsel temsiller arasındaki bağlantılarının ağırlık kazanması şeklinde evrilmiştir. Nörobilimsel bağlamda ise Hebbian öğrenme kuralı ('birlikte ateşlenen nöronlar birbirine bağlanır') bağlantıcı teorinin sinaptik düzeydeki fizyolojik karşılığını oluşturur. Karmaşık bilişsel işlevlerin indirgemeci bir yaklaşımla atomistik birimlerin kombinasyonlarına dayandırılması, bilişsel devrim sürecinde yapısalcılık ve gestalt psikolojisi gibi akımlar tarafından eleştirilmiştir.

Etimoloji

Latince 'associatus' (birleştirmek, ortak kılmak) fiil kökünden türetilmiş olup, zihinsel süreçlerin bağlantılar temelinde açıklandığı felsefi ve psikolojik geleneği temsil eder.

Karıştırmayın

Bilişselci (Cognitivist) ile karıştırılabilir; bağlantıcılar zihinsel süreçleri alt düzey bağların toplamı olarak görürken, bilişselciler zihnin aktif bilgi işleme ve yapılandırma kapasitesine odaklanır.