Kartezyen Tiyatro
Cartesian Theater
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sinema salonunda filmi izleyen seyirci metaforu buna örnektir. Nasıl ki perdedeki görüntü salondaki tek bir izleyici tarafından idrak ediliyorsa, günlük hayatta da kafamızın içinde dış dünyayı izleyen ve kararlar alan 'merkezi bir ben' olduğu hissedilir. Ancak nörolojik düzeyde bu filmi izleyen tek bir 'salondaki seyirci' yoktur; filmin kendisi zaten milyonlarca nöronun ortak ürünüdür.
Derin Analiz
Filozof Daniel Dennett tarafından bilişsel bilimlere ve zihin felsefesine kazandırılan bu kavram, Descartes'ın zihin-beden düalizminin yarattığı ontolojik açmazı ifşa etmek için kullanılır. Klasik yaklaşım, beyinde duyusal girdilerin (görsel, işitsel vb.) tek bir odakta toplanıp homunculus (küçük insan) benzeri bir 'ben' tarafından izlendiği örtük bir varsayıma dayanır. Ancak modern bilişsel bilimler ve nörobilim, beynin merkezi tek bir işlemleme merkezine sahip olmadığını, aksine paralel ve dağıtık (distributed) ağlar üzerinden eş zamanlı çalıştığını göstermiştir. Dolayısıyla Kartezyen tiyatro, biyolojik gerçekliği yansıtmayan yanıltıcı bir mekânsal yanılsamadır.
Etimoloji
Fransız filozof René Descartes'ın isminden türetilen 'Kartezyen' sıfatı (Latince: Cartesius) ve Yunanca 'theatron' [seyir yeri, gösteri alanı] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kartezyen düalizm (zihin ve bedenin tözsel ayrılığı fikri) ve Homunculus yanılgısı (zihni yöneten küçük bir zihin olduğu düşüncesi). Kartezyen tiyatro, bu düalizmin mekânsal ve deneyimsel izdüşümüne odaklanan özel bir eleştiri metaforudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Yankı
Yankı
Echo
Doğrudan kaynaktan yayılan sesten belirgin bir zaman aralığıyla ayrılan yansıtılmış ses dalgası.
İncele
Değerlendirme Boyutu
Değerlendirme Boyutu
Appraisal Dimension
Bireyin çevreyle etkileşimini değerlendirmesini ve buna uygun bir duygu tepkisi üretmesini sağlayan bilişsel kriterlerin her biri.
İncele
Eşikaltı
Eşikaltı
Subliminal
Mutlak veya fark edilebilirlik eşiğinin altında kaldığı için bilinçli farkındalık uyandırmayan duyusal uyarımları tanımlayan sıfat.
İncele
Başarılı Zeka
Başarılı Zeka
Successful İntelligence
Üçlü zeka kuramında, bireyin kendi başarı tanımına göre yaşamda başarıya ulaşma kapasitesi; analitik, yaratıcı ve pratik becerileri kullanarak çevreye uyum sağlama, çevreyi şekillendirme ve ortam seçme süreci.
İncele