Nedensel Doku
Causal Texture
Tanım
Gerçekliğin dokusunu oluşturan, zamanla değişen ve olasılıksal temelde birbirine bağlı çok sayıdaki karşılıklı bağımlı olaylar ağı.
Örnek Vaka / Uygulama
Küresel bir ekonomik krizin yerel bir işletmenin tedarik zincirini, tüketici harcama alışkanlıklarını, çalışanların stres seviyelerini ve bu stresin aile içi ilişkilere yansımasını eşzamanlı ve karşılıklı olarak tetiklemesi, nedensel dokunun karmaşık ve öngörülemez yapısını somutlaştırır.
Derin Analiz
Edward C. Tolman ve Egon Brunswik tarafından psikoloji literatürüne kazandırılan nedensel doku kavramı, organizmanın çevresiyle kurduğu etkileşimin lineer ve indirgemeci bir nedensellikten ziyade, stokastik (olasılıksal) ve dinamik bir yapıda olduğunu savunur. Bilişsel ve ekolojik psikolojide, çevresel uyarıcıların tekil birimler olarak değil, sürekli evrilen karmaşık bir matris içinde yer aldığı kabul edilir. Bu bağlamda, insan davranışı kesinlik arz eden uyarı-tepki zincirleriyle değil, belirsizlik barındıran bu dokunun probabilistic (olasılıksal) doğasına uyum sağlama çabasıyla şekillenir.
Etimoloji
Latince 'causa' (neden, sebep) kökünden türetilen 'causal' sıfatı ile, yine Latince 'texere' (dokumak, örgü yapmak) fiilinden gelen 'texture' (doku, örgü) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur; olaylar arasındaki çok boyutlu örüntüsel bağı ifade eder.
Karıştırmayın
Lineer Nedensellik (Linear Causality) ile karıştırılır; lineer nedensellik tek yönlü ve kesin bir sebep-sonuç ilişkisiyken, nedensel doku çok yönlü, olasılıksal ve zamanla değişen geri bildirim döngülerini kapsar.