Citalopram
Citalopram
Tanım
Sinaptik aralıktaki serotonin konsantrasyonunu seçici olarak artıran, SSRI sınıfına ait bir antidepresan ajandır.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında, geç başlangıçlı majör depresyon bozukluğu tanısı alan ve hipertansiyon ile tip 2 diyabet nedeniyle çoklu ilaç kullanan bir hastaya, metabolik etkileşim riskini minimize etmek amacıyla düşük doz (10 mg/gün) başlanan ve kademeli olarak 20 mg/gün idame dozuna çıkılan citalopram tedavisi, ekstrapiramidal yan etki oluşturmaksızın duygu durum stabilizasyonu sağlamıştır.
Derin Analiz
Citalopram, presynaptik serotonin taşıyıcılarını (SERT) yüksek afiniteyle bloke ederek serotoninin nöronal gerialımını engeller. Bu farmakodinamik profil, sinaptik aralıkta serbest serotonin miktarının artmasını sağlar ve postsinaptik reseptör aktivasyonunu güçlendirir. Diğer SSRI molekülleriyle kıyaslandığında serotonine karşı en yüksek seçiciliğe sahip bileşiklerden biridir; sitokrom P450 (özellikle CYP2C19 ve CYP3A4) enzim sistemleri üzerindeki inhibisyon potansiyelinin düşük olması, diğer farmakolojik ajanlarla birlikte kullanımda (polifarmasi) ilaç etkileşimi riskini azaltır. Bu farmakokinetik avantaj, özellikle yaşlı bireylerde ve komorbid tıbbi durumları bulunan hastalarda klinik kullanım güvenliğini artırır.
Etimoloji
Kimyasal isimlendirme türevidir; '-pram' soneki farmakoloji terminolojisinde yaygın olarak serotonin gerialım inhibitörlerini (SSRI) sınıflandırmak için kullanılan jenerik bir yapıdır.
Karıştırmayın
Escitalopram ile sıklıkla karıştırılır; citalopram molekülünün rasemik bir karışımıdır (R- ve S-enantiyomerlerinin 1:1 karışımı), escitalopram ise yalnızca aktif olan S-enantiyomeridir.