Çoklu Belirlenimlilik
Multidetermination
Tanım
Bir psikolojik bozukluğun ya da davranışın ortaya çıkışında tek bir nedenin değil, biyolojik, psikolojik ve çevresel gibi birden fazla faktörün etkileşim içinde bulunması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif nöbet tanısı alan bir bireyin tablosu; genetik seratonerjik taşıyıcı polimorfizmi, çocukluk çağı travmaları, mevcut ekonomik kayıplar ve işlevsiz bilişsel otomatik düşüncelerin karmaşık ve kümülatif etkileşimiyle açıklanır. Bu durum, tedavinin tek boyutlu olamayacağını gösterir.
Derin Analiz
Psikopatoloji ve gelişimsel psikolojide tek etkenli nedensellik modellerini reddeden ekollerin temel taşıdır. Biyopsikososyal yaklaşımın matematiksel ve kavramsal izdüşümünü oluşturur. Genetik yatkınlıklar, nörobiyolojik süreçler, erken dönem bağlanma stilleri, bilişsel şemalar ve güncel çevresel stresörlerin non-lineer bir matriks içinde birbirini tetiklemesiyle psikolojik olguların şekillendiğini savunur.
Etimoloji
Latince 'multus' [çok] + 'determinatio' [sınırlandırma, belirleme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İndirgemecilik (Reductionism) ile karıştırılır; indirgemecilik olayları tek bir boyuta (örneğin yalnızca biyokimyaya) indirgerken, çoklu belirlenimlilik bütünsel bir çoklu nedenler ağı öngörür.
Keşfetmeye Devam Edin
Etiyoloji
Etiology
Fiziksel ve ruhsal bozuklukların kökenini, gelişim süreçlerini ve nedensellik bağlarını sistematik olarak inceleyen bilim dalı.
İncele
Epigenetik
Epigenetics
DNA'nın nükleotid diziliminde herhangi bir değişiklik yaratmaksızın, gen aktivitesini ve ifadesini değiştiren kalıtımsal kimyasal modifikasyonları inceleyen bilim dalıdır.
İncele