D'
D′
Tanım
Sinyal Saptama Kuramı'nda (Signal Detection Theory) bir gözlemcinin sinyali gürültüden ayırt etme hassasiyetini ve duyarlılığını nicel olarak ölçen parametre.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir radyoolojistin akciğer filminde tümör tespit etme yeteneğini inceleyen bir araştırmada, d' değeri yüksek olan bir uzman, gürültülü görüntüler arasında bile lezyonu yanılgısız bir şekilde yakalayabilirken; d' değeri düşük olan bir gözlemci, sık sık yanlış alarm üretecek veya tümörü kaçıracaktır.
Derin Analiz
Psikofizik ve bilişsel bilimlerde d' (d-prime), deneklerin veya katılımcıların bilişsel eşiklerini, yanıt eğilimlerinden (response bias) bağımsız olarak değerlendiren temel bir istatistiksel ölçüttür. Doğrudan isabet oranları (hit rates) ile yanlış alarm oranlarının (false alarm rates) z puanları arasındaki fark üzerinden hesaplanır. Bu mekanizma, bireyin sadece 'evet' veya 'hayır' deme eğilimini değil, uyarıcıyı gerçekten algılayıp algılamadığına dair nöral ve algısal ayırt etme kapasitesini saf bir şekilde izole eder.
Etimoloji
İngilizce 'd' harfinin (genellikle etki büyüklüğü veya ayırt etme gücü göstergesi olarak) üst simge 'prime' işaretiyle türetilmiş matematiksel ve psikofiziksel sembolü.
Karıştırmayın
Cohen's d (etki büyüklüğü ölçüsü) ve beta (yanıt eğilimi kriteri) ile sıkça karıştırılır; d' doğrudan algısal ayırt ediciliği ve sinyal saptama hassasiyetini ölçer.