Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İsabet Oranı

Hit Rate

Tanım

Sinyal saptama görevlerinde, uyarıcının mevcut olduğu denemelerde katılımcının doğru bir şekilde 'uyarıcı var' yanıtı verme oranını ifade eder.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir havalimanı güvenlik tarama simülasyonunda, ekrandan geçen X-ray görüntülerinde gizlenmiş yasaklı nesnelerin (sinyallerin) bulunduğu 100 denemenin 85'inde katılımcının 'tehdit var' uyarısı vermesi, o katılımcının isabet oranının .85 olduğunu gösterir.

Derin Analiz

Sinyal Algılama Kuramı (Signal Detection Theory - SDT), duyusal kararların ve algısal eşiklerin gürültü ortamında nasıl değerlendirildiğini inceler. İsabet oranı, bu sistemin hassasiyetini (d') ve yanıt eğilimini (beta) hesaplamada kullanılan temel parametrelerden biridir. Bilişsel psikoloji laboratuvarlarında dikkat, bellek ve algı testlerinde katılımcının performansını nicel olarak değerlendirmek için yanlış alarm oranıyla (false alarm rate) birlikte analiz edilir. Yüksek isabet oranı her zaman üstün duyusal hassasiyet anlamına gelmez; katılımcının aşırı 'evet' eğilimli (liberal) bir yanıt stratejisi izlemesinden de kaynaklanabilir.

Etimoloji

İngilizce kökenli 'hit' (vurmak, hedefi tutturmak) ve Eski Fransızca 'rata' (hesap, oran) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, psikofizik ve sinyal algılama kuramında kullanılan teknik bir terimdir.

Karıştırmayın

Yanlış alarm oranı (false alarm rate) ile sıklıkla karıştırılır; yanlış alarm, sinyal yokken 'sinyal var' denilmesidir, isabet oranı ise sinyal varken doğru bilinen durumdur.