Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Darwinci Algoritma

Darwinian Algorithm

Tanım

Evrimsel psikolojide, belirli adaptif işlevleri yerine getirmek üzere doğal seçilim yoluyla evrimleşmiş, doğuştan gelen ve alana özgü bilişsel program.

Örnek Vaka / Uygulama

Ormanda yürüyen bir kişinin, çalılıkların arasındaki karmaşık görsel uyaranlar arasında milisaniyeler içinde yılan kıvrımını fark edip kaçması. Bu tepki, bilinçli bir mantık yürütme (genel amaçlı algoritma) sonucunda değil, hayatta kalmayı optimize eden doğuştan gelen Darwinci bir algoritmanın (tehdit tespiti) devreye girmesiyle gerçekleşir.

Derin Analiz

Evrimsel psikoloji ve bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, insan zihni genel amaçlı bir problem çözücü olmaktan ziyade, atalarımızın Pleistosen dönemde karşılaştığı spesifik hayatta kalma ve üreme sorunlarını çözmek için özelleşmiş çok sayıda 'alana özgü' (domain-specific) modülden oluşur. Darwinci algoritmalar bu modüllerin işletim sistemidir. Örneğin yüz tanıma, seçimi, hile yapanları tespit etme veya yılan gibi yırtıcıları hızla fark etme yetileri, genel bir mantık yürütme sürecinin ürünü değil, milyonlarca yılda şekillenmiş bu özel algoritmaların otomatik çıktısıdır. Nöral düzeyde, bu algoritmaların belirli beyin devrelerinde (örneğin yüz tanıma için fusiform yüz alanı) evrimsel bir baskıyla kodlandığı varsayılmaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'Darwinian' (evrim teorisinin kurucusu Charles Darwin'in soyadından türetilmiştir) + Yunanca 'arithmos' [sayı] kökünden gelen Arapça kökenli 'algorismus' kelimesinden evrilen hesaplama ve problem çözme yönergesi.

Karıştırmayın

Genel Amaçlı Bilişsel Süreçler (General-purpose cognitive processes). Ayırt edici fark: Darwinci algoritmalar belirli bir probleme odaklı ve doğuştan gelirken, genel amaçlı süreçler deneyimle şekillenen ve her türlü probleme uyarlanabilen esnek mekanizmalardır.