Deneme-yanılma Öğrenmesi
Trial-and-error Learning
Tanım
Bir organizmanın hedefe ulaşana kadar çeşitli tepkileri ardışık olarak ve rastlantısal görünümlerde sergilediği, başarılı tepkinin pekiştirilerek sonraki denemelerde daha erken ortaya çıktığı bir öğrenme türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Kapalı bir odadan çıkmaya çalışan bir kedinin, kapıyı açmak için önce rastgele miyavlaması, tırmalaması ve sonunda tesadüfen mandala basarak dışarı çıkması. Sonraki denemelerde kedinin rastgele hareketleri azaltarak doğrudan mandala yönelmesi deneme-yanılma öğrenmesinin somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve davranışçılık ekseninde bu mekanizma, Edward L. Thorndike'ın Etki Yasası (Law of Effect) ile doğrudan ilişkilidir. Organizma, karmaşık bir problem durumunda (örneğin bir labirentte) ilk başta rastgele hareketler sergiler. Hedefe ulaştıran hareket ödüllendirilirken, başarısız denemeler ve çıkmaz sokaklar zamanla elenir. Nöral düzeyde bu süreç, tekrarlanan başarılı davranışların sinaptik bağlantıları güçlendirmesi (uzun süreli potansiyalizasyon - LTP) ve hatalı devrelerin inhibe edilmesiyle karakterizedir. Edimsel koşullanmanın temelini oluşturur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Etki Yasası
Etki Yasası
Effect Law / Law Of Effect
🔹 1. (effect law): Tatmin edici sonuçlarla izlenen davranışların tekrarlanma olasılığının arttığını, rahatsız edici sonuçlarla izlenenlerin ise azaldığını öne süren temel öğrenme ilkesi. 🔹 2. (law of effect): Bir davranışın ardından gelen sonuçların, o davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını belirlediğini savunan temel öğrenme ilkesi.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele