Etki Yasası
Effect Law
Tanım
Tatmin edici sonuçlarla izlenen davranışların tekrarlanma olasılığının arttığını, rahatsız edici sonuçlarla izlenenlerin ise azaldığını öne süren temel öğrenme ilkesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir köpeğe 'otur' komutunu öğretirken, komuta uyduğunda ona mama vermek (tatmin edici sonuç), davranışın tekrarlanma ihtimalini yükseltir; mama verilmemesi veya cezalandırılma ise davranışın sönmesine yol açar.
Derin Analiz
Edward Thorndike tarafından kedilerle yapılan bulmaca kutusu deneylerine dayandırılan bu ilke, edimsel koşullandırmanın ve davranışçı psikolojinin teorik temelini oluşturur. Organizmanın çevresiyle etkileşimi sonucunda elde ettiği neticenin, o davranışı gelecekte yapma eğilimini doğrudan biçimlendirdiğini savunur. Nörobiyolojik düzeyde bu durum, sinaptik plastisite ve pekiştirme yollarının güçlenmesi veya zayıflaması (Hebbiyan öğrenme temelleri) ile paralellik gösterir; dopaminerjik ödül devreleri davranışın kalıcılığını pekiştirir.
Etimoloji
İngilizce 'law' (Eski İngilizce 'lagu', yasa/düzen) ve 'effect' (Latince 'efficere' [gerçekleştirmek, meyve vermek] fiilinden türetilmiş sonuç/etki) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Klasik koşullanma ile sıklıkla karıştırılır; ancak etki yasası organizmanın kendi aktif eylemlerinin sonuçlarına odaklanırken, klasik koşullanma uyarıcı-tepki eşleşmesini baz alır.